Yorumlama ve Yanlış Yorumlamak
Eli yüze götürme hareketlerini belli bir durum çerçevesinde yorumlamak için oldukca fazla zaman ve gözlem gerekir. Gene de birisi bahsedilen "Şekil 60" eli yüze götürme hareketlerinden birini yaptığında kafasından olumsuz bir düşünce geçtiğinden emin olabiliriz. Mesele olumsuz olanın ne olduğudur? Şüphe, aldatma, güvensizlik, abartı, endişe veya yalan olabilir. Gerçek yorumlama becerisi adı geçen olumsuzluklardan hangisinin doğru olan olduğunu bulabilme yeteneğidir. Bunu yapmanın en iyi yoluda eli yüze götürme hareketinden önceki hareketleri de çözümlemek ve hareketi bağlam içerisinde yorumlamaktır.
Örneğin, sık sık birlikte satranç oynadığım bir arkadaşım oyun sırasında kulağını ovuşturur veya burnuna dokunur ama bunu sadece bir sonraki hamlesinden emin olmadığını yapar. Yakın zamanda yorumlayabildiğim ve oyunda faydalandığım başka hareketleri olduğunu da fark ettim. Bir satranç taşına dokunarak onu oynamak istediğimi işaret ettiğimde bu hamlemle ilgili olarak ne düşündüğünü belli eden hareket grupları kullandığını keşfettim. Sandalyesinde arkaya dayanır ve çatı hareketini (güven) kullanırsa bu hamleyi beklediğini ve bir karşı hamle düşünmüş olduğunu varsayabilirim. Ben satranç taşıma dokunurken ağzımı örter veya kulak ya da burnunu ovuşturuyorsa bu, benim hamlem, kendi bir sonraki hamlesi veya her ikisiyle ilgili endişeleri olduğu anlamına gelir. Bu da, hamlelerimin ne kadarını o olumsuz bir eli yüze götürme hareketleri yaptıktan sonra yaparsam kazanma şansım o kadar daha yüksek demektir.
Son günlerde bizim şirkete bir iş başvurusu yapmış olan yurtdışından bir genç adamla mülakat yaptım. Mülakat boyunca kol ve bacaklarını kavuşturdu, eleştirel değerlendirme hareket grupları kullandı, ellerini pek göstermedi ve bakışlarımız ancak toplam zamanın üçte birinde karşılaşabildi. KEsinlikle dert ettiği birşey vardı ama mülakat sırasında olumsuz hareketlerini doğru şekilde değerlendirebilmeme yetecek kadar bilgi sahibi değildim. Anavatanında daha önce çalıştığı yerdeki işverenleri hakkında bir kaç soru sordum. Cevap verirken gözlerini ovuşturup, burnuna dokundu ve bakışlarını kaçırmaya devam etii ve sonuçta "içgüdülerime" güvenerek onu işe almamaya karar verdim. Aldatma hareketleri konusunda meraklandığımdan yurtdışındaki referanslarını kontrol etmeye karar verdim ve geçmişi hakkında yalan söylemiş olduğunu keşfettim. Başka bir ülkedeki potansiyel işverenlerin yurtdışındaki referansları kontrol etmekle uğraşmayacaklarını düşünmüş olmalı. Ben de sözel olmayan işaret hareketleri bilmeseydim onu işe alma hatasını yapabilirdim.
Bir yönetim semineri sırasında bir mülakat oyununun videosunda mülakatcı bir soru sorulduktan sonra aniden karşısındaki ağzını kapayıp burnunu ovuşturmaya başladı. Oyunun a aşamasına kadar mülakata katılan önü açık çeketi, ellerini ortada tutuşu, soruları cevaplarken öne eğilmesiyle açık bir suruşa sahipti. Bu nedenle bunların tek başlarına duran ve diğer hareketleriyle ilgisi olmayan bir hareket grubu olabileceğini düşündük. Soruyu yanıtlamadan önce birkaç saniye ağız koruma hareketini yaptı, ardından açık duruşuna geri döndü. Rol çalışmasının sonunda elini ağzına götürme hareketi hakkında sorguladığımızda kendisine sorulan soruya biri olumlu biri olumsuz olmak üzere iki şekilde cevap verebileceğini ve olumsuz yanıtı ve mülakatöının tepkisini düşünürken elini ağzına götürme hareketinin meydana geldiğini, öte yandan olumlu cevabı düşününce de elinin ağzından düşerek açık duruşuna döndüğünü söyledi. İzleyicilerin olumsuz yanıta olası tepkileri konusundaki tereddüdü ani ağız koruma hareketine neden olmuştu.
Şekil 60 Burada güven vermek gerekir
Bu örnekler eli yüze götürme hareketlerini yanlış yorumlayarak hatalı sonuçlara varmanın ne kadar kolay olduğunu göstermektedir. Başkalarının düşüncelerini doğru şekilde değerlendşrmeyi ancak bu hareketlerin sürekli olarak incelenmesi ve gözlenmesi ve içinde bulunulan bağlamın göz önüne alınmasıyla öğrenebilirz.
